ONS GESKIEDENIS

  • Register

Geskiedenis

Patensie Sitrus se oorsprong dateer so ver as 1928 met die vorming van die Bo-Gamtoos Koöperatiewe Maatskappy.

Die Bean-Familie vorm ñ integrale deel van die geskiedenis van sitrus in die Gamtoosvallei. Die eerste sitrusraad is in 1885 deur Thoms en Edith Bean op hul plaas Ferndale net buite Patensie in die Gamtoosvallei aangeplant. Die boere het belangstelling in sitrus begin toon en spoedig het die Bean-kwekery honderde boompies aan die omgewing se boere verkoop. Hierdie boompies het 2 sjielings elk gekos.

Die eerste 139 houtkissies pitlemoene word in 1908 deur Thomas Bean en sy seuns per ossewa na die Loerie-stasie vervoer, van waar dit na Engeland uitgevoer is.

Tot en met middel 1920’s het verskeie sitrusprodusente in die Gamtoos op klein skaal en eiehandig tot die uitvoermark toegetree, almal onder die wakende oog van staatsentomoloë en vrugte-inspekteurs.

In 1928 word die Bo-Gamtoos Koöperatiewe Maatskappy gestig. Geen sentrale verpakking is aanvanklik gedoen nie. Die produsente het steeds elkeen sy eie vrugte verpak, vir uitvoer sowel as plaaslik, maar die vorming van die koöpersie het daartoe bygedra dat vrugte voortaan onder slegs twee handelsmerke uitgevoer is, Bo-Gamtoos Koöpersaie onder die Canvon-handelsmerk en Patensie Koöperasie onder die Apoloo-handelsmerk.

Sitrussaanplantings het na die stigting, en met die aanmoediging van wyle minister Charlie Malan, sterk toegeneem en die boere het hulle meer op die uitvoermark begin toespits.

Die twee koöperasie het op 13 Februarie 1943 saamgesmelt om die Patensie Koöperatiewe Sitrusmaatskappy Beperk te vorm.

Die uitbreiding van oeste het ñ sentrale pakhuis in die Gamtoosvallei genoodsaak. Patensie Koöpersaie het hier die voortou geneem en in 1937 ñ perseel van een morg op Patensie gekoop. Die sink-en-hout gebou op die perseel, wat vroeër vir die berging van tabak gebruik is, het vir ñ hele jaar as sitruspakhuis gedien. Altesaam 43 600 uitvoerkiste = 8700 x 15 kg kartonne en 28 000 sakkies is in die eerste jaar verpak.

Die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog in 1939 het uitvoer tot stilstand gedwing. Die oorlogsjare was moeilik en arbeid skaars. Dit was onmoontlik om uit te voer aangesien so baie skepe deur Duitse duikbote gekelder is en die ander oorlogsvoorraad moes vervoer.

ñ Groot droom in in 1957 bewaarheid toe n modern dubbelvlak-pakhuis, asook nuwe pilaar-kantoorblok, in gebruik geneem is. Die nuwe modern verpakkingslyne kon die ou pakhuis se daaglikse kapasiteit verdriedubbel.

Die koms van die Kouga-dam in 1967 en die kanaalstelsel het bykans onbeperkte besproeiingswater tot gevolg gehad en veroorsaak dat ontwikkelbare landbougrond verdriedubbel het.

Die sewentigerjare het verskeie verbeterings en ñ toename in oeste meegebring. Paksaam Kewkery is begin om eerstegraad bome te verseker. Danksy die bystand van die destydse Outspan plaas en die toewyding van die Tegnikuste, is nuwe kultivars ontwikkel op Paksaam plaas, waaronder die Midknight en die sagteskil Nova is. Die jongste navorsingsresultate word hier getoets voor aanbeveilings aan die Patensie Sitrus Bpk.-aandeelhouers gemaak word.

Duisende rande is jaarliks sedert 1980 begroot vir opgradering, aanbouings en byvoeging van geriewe op dieselfde een morg wat gekoop is. In die jare 1983 tot 1986 word suksevolle onderhandelings met Patensie Ontwikkelingsmaatskappy aangeknoop vir die aankoop van hul grond wat aan die Patensie-skoolterrein grens. Die perseel het 11 ha beslaan en ñ  aangrensende 3 ha was ook aangekoop. Na verskeie oorsese besoeke en baie navorsing is besluit hoe die nuwe pakhuis sou lyk.

Die nuwe sitruspakhuis van die Patensie Sitruskoöpersaie is op Vrydag 31 Augustus 1990 amptelik in gebruik geneem.

Ongeveer 50% van die oes sou nog vir etlike jare by die ou pakhuis verpak word. Die “Bloudak-pakhuis” se derde en finale verpakkingslyn is in 1992/1993 met eie kundigheid en arbeid voltooi en in gebruik geneem.

Die direksie se aanbeveling vir die oprigting van nog ñ modern pakhuis is gedurende 1997 op ñ spesiale ledevergadering goedgekeur. Die voordeel van die jongste beskikbare tegnologie en masjinerie in die nuwe “Witdak-pakhuis” het die suksesvolle verpakking van sagte sitrus tot gevolg gehad, asook die verpakking van alle variëteite vir die mees spesifieke markvereistes. Die nuwe “Witdak-pakhuis” is in 1999 in gebruik geneem.

 

Nuusbrief - tipe van belang...

Teken in